Elk jaar komen duizenden adoptiekandidaten naar een asiel van de SPA met de bedoeling om met een hond of kat naar huis te gaan. Een deel van hen krijgt een weigering, soms zonder goed te begrijpen welke redenen het asielteam aanvoert. De toegepaste criteria variëren van instelling tot instelling, maar zijn gebaseerd op een gemeenschappelijk kader met betrekking tot dierenbescherming en, sinds kort, op versterkte wettelijke verplichtingen.
Achtergrondcontroles en adoptiepaspoort: wat verandert voor adoptanten
Het decreet nr. 2025-347 van 12 april 2025 heeft de verplichting van een “adoptiepaspoort” ingevoerd, inclusief een controle van de strafrechtelijke achtergrond voor adoptanten. Gepubliceerd in het Staatsblad en raadpleegbaar op Legifrance, markeert deze tekst een keerpunt in de adoptieprocedure in asielen.
Verder lezen : USDA Choice Rundvlees: hoe biologische en conventionele vlees te onderscheiden?
In de praktijk passen niet alle lokale SPA’s dit systeem nog uniform toe. Sommige instellingen, met name onafhankelijke verenigingen, hebben niet de menselijke of technische middelen om deze controles binnen redelijke termijnen uit te voeren. Dit betekent dat een adoptant een adoptie kan worden geweigerd of vertraagd in een asiel dat het decreet toepast, terwijl een ander asiel dit nog niet zal eisen.
Voor kandidaten is het nuttig om vooraf informatie in te winnen bij het beoogde asiel. Het voorbereiden van een compleet dossier, inclusief een identiteitsbewijs, een bewijs van woonadres en een uittreksel uit het strafregister, vermindert het risico op administratieve blokkades. U kunt ook begrijpen waarom een dier door de SPA is geweigerd door gespecialiseerde bronnen te raadplegen voordat u zich verplaatst.
Ook interessant : Hoe een gemeentelijk goed te kopen: stappen, tips en valkuilen om te vermijden
Redenen voor weigering gerelateerd aan de levensstijl van de adoptant
Buiten het administratieve aspect zijn de meeste weigeringen gebaseerd op een concrete evaluatie van het dagelijks leven van de adoptant. De asielteams proberen te verifiëren of de aangeboden omgeving compatibel is met de specifieke behoeften van het betreffende dier.
Woning en beschikbare ruimte
Een appartement zonder balkon of buitenruimte zal zelden een probleem vormen voor een binnenkat. Voor een grote hond of een dier dat gewend is aan grote ruimtes, kan het asiel echter oordelen dat de woning niet geschikt is. De SPA van Lyon vermeldt bijvoorbeeld expliciet de ongeschiktheid van de woning als een van haar redenen voor weigering.
In tegenstelling tot wat we zien in de Britse asielen van de RSPCA, weigeren de Franse SPA’s minder systematisch huurders. Partnerschappen met woningverzekeraars, die sinds medio 2024 zijn opgezet, vergemakkelijken adopties voor mensen die huren, op voorwaarde dat er een schriftelijke toestemming van de verhuurder is.
<h3Samenstelling van het huishouden en aanwezigheid van andere dieren
Een huishouden met jonge kinderen kan de adoptie van een hond met een ingewikkeld verleden of die angstige reacties vertoont, worden geweigerd. Evenzo zal een kat die door de verzorgers als “eenzaam” wordt beschreven, niet worden toevertrouwd aan een gezin dat al meerdere katten heeft.
De meest voorkomende criteria die worden gecontroleerd, zijn onder andere:
- De aanwezigheid van jonge kinderen en hun vermogen om de grenzen van het dier te respecteren, beoordeeld tijdens het voorafgaande gesprek
- Het aantal en het type dieren die al in het huishouden aanwezig zijn, met bijzondere aandacht voor bekende incompatibiliteiten (gecategoriseerde hond, territoriale kat)
- De dagelijkse afwezigheid van de adoptant(en), waarbij een hond die meer dan acht uur per dag alleen wordt gelaten een terugkerende reden voor weigering is
- De adoptie- of retourhistorie van dieren door hetzelfde huishouden, wat kan leiden tot een grondigere beoordeling van het dossier
Versterkte veterinaire controles sinds 2024
Een minder zichtbaar aspect van het proces betreft de medische controles die vóór de plaatsing worden uitgevoerd. Volgens het jaarverslag 2024 van de Stichting Dierenrecht, gepubliceerd in maart 2025, zijn de veterinaire controles toegenomen na de pandemie. De asielen besteden nu meer aandacht aan het vermogen van de adoptant om op lange termijn voor medische zorg te zorgen.
Concreet kan een asiel weigeren een dier met een chronische aandoening (nierfalen, diabetes, gewrichtsproblemen) toe te vertrouwen aan een adoptant die niet de financiële middelen of de nodige beschikbaarheid kan aantonen om deze zorg te beheren. Dit is geen waardeoordeel over de persoon, maar een beschermingsmaatregel voor het dier.
Deze trend heeft een neveneffect: oudere of zieke dieren blijven langer in het asiel, wegens een gebrek aan adoptanten die als voldoende compatibel worden beoordeeld. De beschikbare gegevens maken het niet mogelijk om te concluderen of deze verhoogde eis het retourpercentage van geadopteerde dieren algeheel vermindert, hoewel dat het aangegeven doel is.
Tijdelijke pleeggezinnen: een alternatief voor definitieve weigering
Bij een weigering bieden sommige asielen nu een tussenoplossing aan. Het Nationaal Observatorium voor Asielen meldt in zijn halfjaarlijkse rapport, gepubliceerd in februari 2026, een significante toename van adopties via een tijdelijk pleeggezin.
Het principe is eenvoudig: in plaats van een adoptie goed te keuren of te weigeren op basis van een enkel gesprek, vertrouwt het asiel het dier voor een proefperiode van enkele weken aan de kandidaat toe. Deze fase maakt het mogelijk om de compatibiliteit in reële omstandigheden te testen, zonder definitieve verplichting.
De ervaringen op dit punt verschillen. Sommige asielen constateren dat vrijwel alle tijdelijke plaatsingen uitmonden in definitieve adopties. Anderen merken op dat het systeem de doorlooptijden verlengt en middelen voor opvolging vereist die ze niet altijd hebben. Het model is dus niet algemeen toepasbaar, maar het biedt een concrete mogelijkheid voor kandidaten die met een eerste weigering worden geconfronteerd.
Wat te doen na een weigering van adoptie door de SPA
Een weigering is geen definitief vonnis. Verschillende stappen kunnen worden ondernomen om het proces opnieuw op te starten:
- Vraag om een gedetailleerd gesprek met de verantwoordelijke van het asiel om de reden van de weigering en de voorwaarden voor een nieuwe aanvraag precies te identificeren
- Wend u tot een ander asiel of een onafhankelijke vereniging, waarvan de criteria aanzienlijk kunnen verschillen van de ene SPA naar de andere
- Bied aan om tijdelijk pleeggezin te worden om uw betrouwbaarheid te tonen voordat u opnieuw solliciteert voor een definitieve adoptie
De weigering van adoptie door een asiel weerspiegelt bijna altijd een wens om het dier te beschermen, niet een wantrouwen tegenover de adoptant. Een compleet dossier voorbereiden en een dier kiezen dat compatibel is met uw dagelijks leven blijft de beste manier om deze situatie te vermijden. De asielen zouden op hun beurt baat hebben bij duidelijkere communicatie over hun criteria vooraf, zodat het adoptieproces niet verandert in een ondoorzichtige obstakelronde.